و كذا جزاه عليه و جزى الشيئ : كفايت كرد آن چيز . و جزى عنه : بدل او گرديد و غناى آن بخشيد و ادا كرد . جزاء ( jez ' ) م . ع . جازاه به مجازاة و جزاء . مر . مجازاة . جزاء ( jez ' ) ا . ع . ج . جزية . جزاب ( jaz b ) ا . ع . نام گياهى . جزأة ( joz'at ) ا . ع . دستهء درفش و كارد و مانند آن . و چوب دو شاخه‌اى كه تاك را از زمين بدان بر گيرند . جزاجز ( jaz jez ) ا . ع . كير و خايه‌ها . جزء خوان ( joz ' - x n ) ا . پ . كسى كه قرآن مجيد را جزء جزء مىخواند . جزار ( jez r ) و ( jaz r ) ا . ع . هنگام چيدن خرما از درخت . جزار ( jez r ) و ( jaz r ) م . ع . جزر جزرا و جزارا و جزارا . مر . جزر . جزار ( jazz r ) ا . ع . شتر كش . جزارة ( jez rat ) ا . ع . پيشه و شغل شتر كشتن . جزارة ( joz rat ) ا . ع . اطراف جزور مانند دست و پاى و سر و گردن سميت بذلك لان الجزار يأخذها و هى جزارته كما تقول اخذ العامل عمالته . و فرس عبل الجزارة : اسبى كه دست و پاهايش ستبر پى باشد . جزاز ( jaz z ) و ( jez z ) ا . ع . وقت درو و فريز . جزاز ( jez z ) م . ع . درودن گندم و خرما و مانند آن . مر . جز . جزاز ( joz z ) ا . ع . آنچه بيفتد از ريزه هاى اديم و چرم و كاغذ و جز آن چون آنها را ببرند . و هر چيز بريده و فريز كرده شده . جزازة ( joz zat ) ا . ع . هر چيز بريده و فريز كرده شده . ج : جزائز . جزاع ( joz ' ) ص . ع . ناشكيبا و زارى كننده . جزاف ( joz f ) و ( jaz f ) و ( jez f ) ا . ع . معرب گزاف خريد و فروخت بتخمين بدون وزن و پيمانه . جزاف ( joz f ) و ( jaz f ) و ( jez f ) ص . ع . بيع جزاف : خريد و فروخت بتخمين بدون وزن و پيمانه . و كذلك بيع جزاف و بيع جزاف . جزاف ( jez f ) م . ع . جازف مجازفة و جزافا . مر . مجازفة . جزاف ( jazz f ) ا . ع . ماهىگير . جزافة ( joz fat ) و ( jaz fat ) و ( jez fat ) ا . ع . خريد و فروش بطور تخمين بدون وزن و پيمانه . جزال ( jez l ) و ( jaz l ) ا . ع . زمن الجزال : هنگام بريدن خرما . و كذلك زمن الجزال . جزال ( jez l ) ع . ج . جزل . و ج . جزيل . جزالة ( jaz lat ) ا . ع . استوارى كار . جزالة ( jaz lat ) م . ع . جزل جزالة ( از باب كرم ) : بزرگ شد . و جزل فلان استوار راى گرديد فلان . جزانى ( jaz ni ) ص . پ . تعييرپذير و قابل تغيير و تبديل . جزاية ( jez yat ) ا . ع . باج و خراج و جزيه . جزائر ( jaz er ) ع . ج . جزور . و ج . جزيرة . و جزائر خالدات كه جزائر السعادة نيز گويند عبارت است از چندين آداك كه جزو افريقا و در جنوب غربى صحرا واقع شده‌اند و اكنون متعلق بدولت اسپانيول مىباشند و تنها هفت جزيره از آنها داراى سكنه است و اسامى آنها از اين قرار : تنريف و كانارى كبير و لانسروت و فورتا و انتورا و گومرا و پالما و جزيرهء فر يعنى جزيرهء آهن و از همه غربىتر همين جزيرهء فراست كه مبدء طول منجمان باشد و عدهء جمعيت اين جزيره‌ها 000 ، 460 نفر است و شرابهاى اعلا ازين جزائر بخارج حمل مىكنند . و جزائر فيليپين : مجمع الجزائرى را گويند در قسمت مالائى در درياى چين كه بيشتر آنها سابقا متعلق بدولت اسپانيول بود و چندى است كه دولت جمهورى ايالات متحدهء آمريكا آنها را از دولت اسپانيول خريده و عمدهء آنها جزيرهء لو كون و جزيرهء مندانا او مىباشد و شهر معتبر در آنها شهر مانيل است و جمعيت اين جزائر را سيزده ميليون مىنويسند و جزائر ملوك : مجمع الجزائريست در قسمت مالائى بحر محيط متعلق بدولت هلاند و عمدهء آنها جزيرهء ژيلولوكه هالما هرا نيز گويند و جزيرهء سرام و جزيرهء بورو و جمعيت آنها 500000 نفر است و شهر معتبرشان آمبوان . جزائرى ( jaz eri ) ا . پ . پاسبانان سلطنت . جزائز ( jaz ez ) ع . ج . جزازة . جزائل ( jaz el ) ع . ج . جزيلة . جزائل ( jaz el ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - شمخال و تفنگ بزرگ دو شاخه‌دار . جزائل انداز ( jaz el - and z ) و جزائلچى ( jaz el - ci ) ا . پ . شمخالچى . جزب ( jezb ) ا . ع . بهره و نصيب . جزب ( jozb ) ا . ع . بندگان . جزبز ( jezbez ) ص . پ . بيزار شده و رنجيده و آزرده شده . جزبندى ( joz - bandi ) ا . پ . تابندى كتاب و شيرازهء آن . جزبه ( jazbe ) و ( jazabe ) ا . پ . خشم و غضب . و جزبه كردن : خشم كردن . جزة ( jazzat ) ا . ع . زمينى كه از آن